Wat is transhumanisme?

Transhumanisten zijn mensen die zichzelf en hun omgeving verder willen verbeteren, fysiek en mentaal. Transhumanisten willen de bestaande maatschappelijke en biologische grenzen niet accepteren, en willen deze overschrijden door gebruik te maken van rationele methoden zoals techniek en wetenschap.

Net zoals het humanisme hecht het transhumanisme grote waarde aan rationalisme en het lot van de mensheid, en ziet geen reden voor een geloof in ongrijpbare bovennatuurlijke krachten die ons lot voorbestemmen, maar gaat verder en spoort ons aan tot verdere ontwikkeling, voorbij enkel het menselijke stadium van de evolutie. Het besef dat de menselijk vorm niet het eindprodukt van de evolutieis, maar slechts een tussenstadium, vormt hiervoor de basis. Waarom zouden wij op morele gronden moeten afzien van het aanpassen van de menselijke bouwplan wanneer deze slechts per toeval, en zonder bewuste planning is ontstaan via een proces van natuurlijke mutatie en selectie.

Eigenlijk is de mens per definitie een transhumanist. Al sinds de ontdekking van het vuur, en al sinds de tijd van de stenen werktuigen, maakt hij gebruik van technische hulpmiddelen om zijn naakte bestaan te verbeteren. De mens tracht al sinds zijn ontstaan zijn omgeving in steeds grotere mate te controleren. Ook de huidige mens verschilt hier niet van.

Echter de term transhumanisme wordt gebruikt voor personen die, deze menselijke eigenschap, in een meer dan gemiddelde mate ontwikkeld hebben. Deze personen kiezen voor rationele methoden en inzichten in plaats van irrationele verklaringen en aannames gebaseerd op een geloof. Bijna alle transhumanisten zijn dan ook atheïsten (of minstens agnost). Ze hebben een sterke voorkeur voor het toepassen van wetenschappelijke methodes en techniek voor het oplossen van problemen. Ze beseffen dat rationeel denken en de daaruit voortvloeiende technologische en wetenschappelijke vooruitgang niet alleen het leven aanzienlijk veraangenamen, maar dat ze ook absoluut noodzakelijk zijn om te overleven, zowel als soort en als individu.

Alleen de wetenschap kan een oplossing vinden voor veroudering, ongelukken en ziekte, en alleen de wetenschap kan ons de middelen bieden om de aarde te behoeden voor bijvoorbeeld een meteoorinslag. Ook eventuele door de mens gecreëerde milieuproblemen zijn het beste met verbeterde technologiën op te lossen.

Transhumanisten zien technologische vooruitgang niet als iets bedreigends, maar juist als een manier om de wereld leefbaarder te maken, en om grenzen te verleggen. Zo denken zij bijvoorbeeld bij genetische manipulatie niet direct aan verschrikkelijke misvormde wezens, maar aan therapieën die erfelijke ziektes kunnen genezen, en die later mensen niet alleen gezonder maar eventueel ook mooier en slimmer kunnen maken. Dit soort denkbeelden staan ook veel dichter bij de realiteit dan "populaire" horrorverhalen (zoals monsters die half aap en half mens zijn). Wat mooier en beter is moet natuurlijk iedereen individueel voor zichzelf kunnen bepalen, transhumanisten leggen grote nadruk op individuele vrijheid en respect voor het individu.

Hoewel elke nieuwe techniek misbruikt kan worden, is dit zeker geen reden om hem zonder meer te verbieden (zoals bijvoorbeeld klonen, in het bijzonder van mensen). Transhumanisten willen, behalve zelf optimaal gebruik te maken van technologische vernieuwingen, ook anderen op de positieve aspecten van vooruitgang wijzen, zodat ze een meer afgewogen oordeel kunnen vellen en misschien zelfs ontdekken dat ze zelf ook transhumanist zijn. Dit zou de maatschappij zeker ten goede komen.

Transhumanisten geloven dat door open te staan voor nieuwe technologische ontwikkelingen we een betere kans maken om ze tot ons voordeel te gebruiken dan wanneer we ze proberen te verbieden. Het is sowieso praktisch nagenoeg onmogelijk om bepaalde nieuwe technologische ontwikkelingen wereldwijd te stoppen. Het is naïef te denken dat we met de huidige (internationale) afspraken ook maar een enkele ontwikkeling tegen kunnen houden. Het is beter om hierop grip te houden door ze in alle openheid tebespreken en te onderzoeken. Dit biedt de beste kans om een eventuele nadelige ontwikkelingen (zoals een doomscenario) voor te zijn.

Het zou tragisch zijn wanneer de enorme potentiële voordelen die deze ontwikkelingen bieden niet zullen worden verkregen vanwege irrationele technofobie en onnodige verhindering. Aan de andere kant zou het ook tragisch zijn wanneer de complete mensheid zou uitsterven vanwege een ongeluk of door een oorlog middels gebruik van geavanceerde technologiën. Het is daarom ook belangrijk dat bij de mogelijke gevaren wordt stilgestaan, en dat hiervoor mogelijke tegenstrategiën (zoals verdedigings taktieken) worden overwogen.

Het milieu (de natuur) speelt een belangrijke rol in het welzijn van demens en mag dus zeker niet zomaar opgeofferd worden. Er moet worden afgewogen en een juiste balans worden gezocht tussen het milieu en andere welzijnsprodukten. Transhumanisten streven naar een optimaal gebruik van milieu-sparende technieken. Echter ze zijn tegen het eco-doom denken, wat tegenwoordig een trend schijnt te zijn. Hierbij wordt vooral vergeten dat de technologische ontwikkelingen doorgaan. Zaken zoals het milieuprobleem en de energietekortenkunnen in de toekomst zeer waarschijnlijk ongedaan worden gemaakt door nog nieuw te ontwikkelen technologiën.

Transhumanisten leggen zich niet neer bij biologische grenzen. Net zoals de meeste mensen willen zij graag langer leven. Zij accepteren de huidige door de evolutie opgelegde biologische grenzen niet als een gebod. Zij zien het lichaam als een biologische machine, wat het volgens de natuurwetenschappen ook slechts is; en een machine kan gerepareerd worden. Onze huidige maximale leeftijd is niet gedefinieerd door een natuurwet, en al helemaal niet door een god. De huidige levensspanne van de mens is slechts ontstaan omdat dit toevallig de optimale duur was voor het voortbestaan en de verspreiding van onze genetische informatie.De evolutie selecteert slechts op een optimaal voortbestaan van de soort , als een individu lang genoeg leeft om voldoende nakomelingen voort te brengen is er geen evolutionaire druk meer om de leeftijd van het individu (verder) te verlengen. Veroudering kan gezien worden als een ziekte, en waarom zouden we deze ziekte dan niet bestrijden?

Het lichaam kan niet slechts gerepareerd worden maar ook verbeterd. Het is niet zo dat biologische, door de evolutie geschapen oplossingen per definitie de meest optimale zijn. De mens heeft hersens en kan daarmee doelbewust streven naar verbetering en perfectie. De evolutie heeft bijvoorbeeld niet de snelst vliegende dingen ontwikkeld, de snelst vliegende zijn kunstmatige door de mens ontwikkelde apparaten. Ook het menselijke lichaam kan op vele punten, zo niet alle punten, verbeterd worden.

Wij mensen hebben hersens, daarmee kunnen we problemen duizenden keren sneller oplossen dan de (Darwiniaanse) natuurlijke selectie.
--Vernor Vinge

Omdat het gehele lichaam een systeem van microscopische biologische machines is, zijn dus ook de hersenen als onderdeel zo'n systeem. Een zeer complex systeem weliswaar, maar desalniettemin slechts bestaande uit machines. Wetenschappelijke inzichten wijzen in de richting van de hersens als enkel een complex neuraal netwerk. Een enorm verfijnd netwerk van zeer eenvoudige rekencellen.

Natuurlijk wil dit niet zeggen dat dit netwerk slechts de som is van deze eenvoudige rekencellen. De complexiteit en het functioneren van de hersenen ontstaat uit de interacties tussen deze rekencellen. Het is dus meer dan de som van zijn onderdelen. Wanneer het exacte gedrag van de afzonderlijke rekencellen (neuronen) voorspelt kan worden wil dit niet zeggen dat ook direct het gedrag van het complete netwerk (de hersenen) voorspelt kan worden. Echter wanneer het gedrag van de opbouwende onderdelen bekend is kan men in principe het gedrag van het totale systeem daaruit afleiden.

Daarom zullen we ooit ook begrijpen hoe dit netwerk intelligentie en zelfbewustzijn kan creëren. Dan zal het voortaan ook mogelijk zijn om de geest kunstmatig te manipuleren en te verbeteren. Zou het niet handig zijn als bepaalde emoties al naar gelang de situatie uit en aan kunnen worden geschakeld. En om nieuwe dingen te kunnen leren in een oogwenk, zonder jaren lange trainingen en studies te ondergaan. Eventueel kan ook de totale hersencapaciteit en de intelligentie worden vergroot, misschien wel vele ordes van grootte.

Natuurlijk moet enorm voorzichtig worden omgegaan met het sleutelen aan het functioneren van de hersenen. Echter ook nu al manipuleren we het functioneren van de hersenen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van drugs om mentale toestanden te beïnvloeden.

Er is geen natuurwet die het verbied om dit netwerk van rekencellen te verplaatsen naar een meer efficiënt en robuust kunstmatig medium. Eenmaal zover is het ook niet meer denkbeeldig dat er veiligheids backups worden bewaard van dit netwerk waarin de geest is opgeslagen. Dit is natuurlijk nog lang niet technisch mogelijk, echter het lijkt waarschijnlijk dat na zo'n honderd tot hondervijftig jaar de techniek voldoende ver gevorderd zal zijn. De eerste stappen in deze richting zijn nu al gezet, wetenschappers zijn er in geslaagd electronica te laten communiceren met zenuwcellen. (Door de uitlopers van zenuwcellen te laten vergroeien met een electronische chip.)

De hersenen zijn slechts een systeem opgebouwd uit bepaalde fysieke standaard elementen, dus is het in principe voldoende om alleen een beschrijving van de opbouw te maken. Met behulp van deze informatie kan dan eventueel weer een nieuw fysiek exemplaar worden opgebouwd. In feite is met deze redenatie de menselijke geest gereduceerd tot een informatie entiteit.

Dat gezocht wordt naar rationele verklaringen voor het ontstaan van de menselijke geest en de natuur in zijn geheel maakt het bestaan hiervan niet minder verwonderlijk. Ook transhumanisten bewonderen de schoonheid van de natuur en het feit van hun eigen bestaan.En het is tenslotte juist omdat ze zo enorm van het leven houden, dat ze hun leven willen verlengen.

Door het toepassen van steeds meer kunstmatige verbeteringen zal er een soort kunstmatige evolutie ontstaan. Op een bepaald moment zal de door deze evolutie gevormde mens niet meer lijken op de huidige mens, hij zal "posthumaan" zijn geworden. De overgang naar dit stadium (via een transhumaan stadium) is dan ook het uiteindelijke doel van de meeste transhumanisten.

Transhumanisten geloven niet in een buitenlichamelijk leven na de dood. Echter, omdat ze gewoonlijk een grote liefde voor het leven ondervinden, willen de meeste transhumanisten de dood niet zonder meer accepteren. Als extra verzekering hebben velen daarom een cryonics regeling getroffen. Hun lichaam zal na het overlijden bij extreem lage temperaturen worden bewaard, totdat het voortschrijden der techniek zover is gevorderd, dat hun kapotte lichaam weer kan worden hersteld. Op dit moment is dit de enige oplossing met een redelijke kans de dood te overwinnen.

Veel geïnteresseerden blijven vaak "hangen" bij het, op het eerste gezicht, lachwekkende en huiveringwekkende karakter van het invriezen van mensen. Ze gaan daardoor vaak voorbij aan de consistente levensfilosofie die het transhumanisme zelf vormt, hoewel dit op zich gescheiden zaken zijn. Cryonics wordt enkel beschouwd als een praktische EHBO-kit voor een deel van transhumanisten. Het staat op zich kompleet los van elkaar. Het is alleen zo dat personen met een transhumanistische levensfilosofie bevattelijker zijn voor de algemene uitgangspunten die tot cryonics leiden, namelijk : wetenschappelijke aanwijzingen dat bij het invriezen de geest bewaard blijft en verder het vooruitzicht op een doorgaande exponentiële groei van de technologie.

Beredeneerd vanuit de huidige wetenschappelijke kennis (namelijk de sterke aanwijzingen dat de geest is opgeslagen in de neurale verbindingen en experimenten die uitwijzen dat deze niet onherkenbaar beschadigd worden door het invriesproces) en met vooruitzicht op een doorgaande exponentiële groei van de technologie, is er verder nog een beetje vertrouwen in de mensheid van de toekomst nodig om in te zien dat cryonics geen nutteloze investering is, maar een rationele kans op het behoud van je leven.

Niettemin willen transhumanisten zich liever NIET laten invriezen . Het is de op een na slechtste keuze, doodgaan en je lichaam laten vergaan is de slechtste. De meeste transhumanisten hopen dat invriezen niet nodig is. Met een beetje geluk gaan de technische ontwikkelingen voldoende snel om verder door te kunnen leven zonder zich in te hoeven laten vriezen.

Spreekt dit alles je aan, lees dan de enorme hoeveelheid informatie die beschikbaar is op het net, betreffende de technologiën die transhumanisten op dit moment zien als hun huidige en toekomstige middelen om de bestaande grenzen te kunnen overschrijden. Wellicht vormt zich het inzicht dat ook jij een transhumanist bent.

Enkele definities van transhumanisme

Transhumanisme is de filosofie dat we ons kunnen, en daarom ook dienen, verder te ontwikkelen naar hogere niveaus, op fysiek, mentaal en sociaal gebied door gebruik te maken van rationele methoden.
--Anders Sandberg, een Zweedse neurobioloog die een van de eerste Transhumanistische websites heeft opgericht

Transhumanisme is de toewijding aan de wens om de huidige menselijke grenzen in al zijn verschillende vormen te overschrijden inclusief het verlengen van de levensspanne, intelligentie verhoging, kennis vermeerdering, volledigecontrole over onze persoonlijkheid en identiteit en het verkrijgen van de mogelijkheid om deze planeet te verlaten. Transhumanisten denken deze doelen te bereiken door gebruik te maken van rede, wetenschap en techniek.
--Natasha Vita More, formerly known as Nancie Clark

* Wil je de toekomst onmetelijk veel beter maken dan het verleden ?
* Wil je langer leven dan de natuurlijke biologische limiet ?
* Wordt je aangetrokken door innovatieve, markt georiënteerde (dus niet bureaucratische) oplossingen voor sociale problemen?
* Wil je je intellectuele capaciteiten vergroten ?
* Wil je een einde maken aan de sombere verwachtingen van de eco-doemdenkers en pessimisten?
* Wil je de bekrompen belemmeringen tegen effectief denken en innovatieve actie omverwerpen?
* Wil je je continue verbeteren -- fysiek, intellectueel ?
* Denk je dat technologie ons kan en zal helpen de biologische, genetische en neurologische limieten van onze mogelijkheden en doelen te overschrijden?

--Dr. Max More, president van het Extropy Institute

Als je het kunt vinden in de meerderheid van de hierboven beschreven stelregels, dan heb je ook een transhumanistische instelling. Aarzel dan niet en sluit je bij ons aan! Je hoeft daarvoor geen wetenschapper of techno-freak te zijn.

Geen radicale politieke groepering

Voor de duidelijkheid, Transcedo is geen radicale politieke groepering. Wij zijn er ook niet op uit om mensen met onze ideeën en toekomst visies te shockeren. Wat we wel willen zijn, is een platform zijn voor gelijk gestemde personen. Een transhumanist is per definitie skeptisch en kritisch. De zaken die wij binnen Transcedo naar voren brengen, zijn dan ook onderworpen aan een (waar nodig) wetenschappelijke evaluatie. Alle concepten zijn wetenschappelijk onderbouwd en moeten niet verward worden met "pseudo wetenschappen" welke door transhumanisten juist gehekeld worden.

Ook al lijken vele transhumanistische vooruitzichten op het eerste gezicht op"science-fiction", bedenk dat ze gevormd zijn op basis van algemeen geaccepteerde wetenschappelijke kennis.

Het op deze site gebrachte transhumanistische gedachtengoed heeft flinke wortels in het "Dynamisch Optimisme" (zoals beschreven door Max More). Dit heeft tot gevolg dat er hier en daar zeer bewust voor gekozen is om het een en ander positief weer te geven. Hoewel dit wel eens op gespannen voet kan staan met de huidige maatschappelijke gedachtengang. Elke transhumanist is van mening dat het huidige maatschappelijke klimaat danig wordt aangetast door overdreven negatieve berichtgeving. Dit wil niet zeggen dat transhumanisten oogkleppen op hebben of onderhevig zijn aan utopisch "wishful thinking".

Het potentieel van de mens is letterlijk onvoorstelbaar. In een betrekkelijk korte tijd is hij van een onbelangrijke aap geëvolueerd tot de onbetwiste heerser van deze planeet, met voor dieren totaal onvatbare vermogens. Als ongestuurde evolutie al zoiets fraais kan scheppen, dan kun je je voorstellen wat bereikbaar is met het doelgericht zoeken naar verbetering.

De wereld om ons heen getuigt op een indrukwekkende wijze van de vindingrijkheid en invloed van de mens, zowel in positieve als in negatieve zin. Door onze evolutie te sturen en te versnellen kunnen we stijgen tot ongekende hoogten, zowel fysiek als mentaal.

Meningen over de haalbaarheid van de transhumanistische idealen kunnen verschillen, maar een ding staat in ieder geval vast: met doemdenken en een slachtofferhouding bereik je zeker niets. Nee heb je, en ja kun je krijgen.

Echter alle technologische concepten die transhumanisten omarmen (zoals moleculaire nanotechnologie en cryonics) staan vanzelfsprekend open voor inhoudelijke en wetenschappelijke onderbouwde kritiek.

Wees kritisch, alert, skeptisch, optimistisch en sta open voor alles.

Copyright (c) 1998 by Transcedo